(VEN) - Để chủ động ứng phó với các tình huống xấu có thể xảy ra trong bối cảnh kinh tế khó khăn cũng như để hài hòa lợi ích giữa các bên và điều tiết thị trường trong năm 2012, Bộ NN&PTNT đã có những kiến nghị, đề xuất với Bộ Công Thương trong công tác điều hành sản xuất, xuất nhập khẩu 2 ngành hàng này. Trước mắt, Bộ NN&PTNT đồng ý cho xuất khẩu đường với số lượng từ 100-150 nghìn tấn.
Theo dự báo của Bộ NN&PTNT, trong năm 2012, thời tiết không có nhiều bất thường nên sản xuất muối sẽ có khả năng đạt khoảng 1 triệu tấn, bằng 120% sản lượng năm 2011, trong đó muối sản xuất công nghiệp đạt khoảng 280 nghìn tấn. Trên cơ sở đó, Bộ NN&PTNT dự kiến, tổng nguồn cung muối trong cả năm 2012 là khoảng 1,52 triệu tấn và tổng nhu cầu muối trong năm là 1,45 triệu tấn. Như vậy lượng muối cung sẽ vượt khoảng 70 nghìn tấn so với nhu cầu của cả nước.
Theo cam kết với WTO, việc công bố hạn ngạch thuế quan (HNTQ) nhập khẩu muối là khoảng 191 nghìn tấn (tăng 5% tính theo cam kết cơ sở của năm 2007 là 150 nghìn tấn). Tuy nhiên, qua dự báo cân đối cung cầu muối năm 2012 và cũng là để tạo điều kiện hỗ trợ diêm dân tiêu thụ được muối trong nước sản xuất, Bộ NN&PTNT thống nhất với đề xuất của Bộ Công Thương về lượng HNTQ nhập khẩu muối và nguyên tắc điều hành. Trong thời gian trước mắt, Bộ NN&PTNT đề xuất Bộ Công Thương công bố lượng HNTQ nhập khẩu muối trong năm 2012 là 102 nghìn tấn với đối tượng và lượng phân bổ giao cho các doanh nghiệp trực tiếp sử dụng muối làm nguyên liệu sản xuất trong lĩnh vực y tế là khoảng 2 nghìn tấn và lĩnh vực hóa chất là 51 nghìn tấn. Ngoài ra, Bộ NN&PTNT cũng đề xuất thời điểm phân giao HNTQ nhập khẩu ngay từ đầu năm 2012. Về thời điểm chính thức, hai Bộ sẽ cùng nhau thống nhất tại thời điểm thích hợp để không ảnh hưởng đến sản xuất muối và tiêu thụ trong nước.
Trên cơ sở dự báo tình hình, Bộ NN&PTNT kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các đơn vị sản xuất hóa chất có nhu cầu sử dụng muối công nghiệp xây dựng kế hoạch ưu tiên sử dụng muối trong nước cũng như làm việc cụ thể với các doanh nghiệp sản xuất muối công nghiệp, nhất là về số lượng và chất lượng muối. Cùng với đó, Bộ Công Thương cần chủ động phối hợp với Bộ NN&PTNT thống nhất về thời điểm cấp HNTQ nhập khẩu muối, đồng thời có biện pháp quản lý lượng muối nhập khẩu trong HNTQ về sử dụng đúng mục đích, không dùng để lưu thông trên thị trường và sử dụng cho các mục đích khác. Ngoài ra, xử lý nghiêm các doanh nghiệp nhập khẩu muối trong HNTQ về sử dụng không đúng mục đích và nghiên cứu áp dụng cơ chế đấu thầu HNTQ nhập khẩu muối như các nước trên thế giới.
| Đến hết tháng 1/2012, đã có 5 doanh nghiệp được cấp giấy phép xuất khẩu đường với khoảng 30 nghìn tấn, còn lại 8 doanh nghiệp vẫn đang chờ cấp giấy phép xuất khẩu đường với khoảng 165 nghìn tấn. |
Về công tác xuất nhập khẩu và điều hành sản xuất tiêu thụ đường trong năm 2012, sau khi xem xét và tiếp thu ý kiến kiến nghị của Hiệp hội Mía đường Việt Nam, Bộ NN&PTNT nhận định: Trong năm 2012, nguồn cung đường sẽ vào khoảng 1,57 triệu tấn, bao gồm 1,4 triệu tấn sản xuất trong năm 2012, khoảng 100 nghìn tấn tồn kho năm 2011 và HNTQ theo thỏa thuận WTO là 70 nghìn tấn. Qua cân đối cung cầu, lượng đường dôi dư sẽ là khoảng 70 nghìn tấn. Tuy nhiên, do hàng năm lượng đường nhập lậu trôi nổi trên thị trường rất lớn nên thực tế lượng đường các nhà máy cung ứng ra thị trường thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu tiêu thụ trong nước. Nếu tính tổng lượng đường công nghiệp đã cung ứng ra thị trường (đã bao gồm cả đường các nhà máy bán ra và đường nhập khẩu chính ngạch theo HNTQ) trong 5 năm gần đây thì mỗi năm tiêu thụ vào khoảng 1,1-1,2 triệu tấn. Như vậy, khả năng dư thừa đường năm 2012 sẽ vượt xa ngưỡng 70 nghìn tấn. Cùng với đó, trong năm 2012, sản lượng đường sản xuất lớn, lượng đường tồn đọng trong vụ sản xuất nhiều dẫn đến ứ đọng vốn trong điều kiện Nhà nước đang thắt chặt về tín dụng, vì vậy sẽ rất khó khăn về vốn sản xuất.
Để giảm áp lực trong khâu lưu thông và tạo điều kiện cho các nhà máy đường thu hồi vốn phục vụ sản xuất, Bộ NN&PTNT đồng ý trước mắt cho xuất khẩu đường với số lượng từ 100-150 nghìn tấn. Về thủ tục cấp giấy phép cho các doanh nghiệp, Bộ NN&PTNT đề nghị Bộ Công Thương chủ động giải quyết.
Về công tác điều hành thị trường đường trong nước, do đặc thù ngành đường sản xuất trong khoảng 6 tháng nhưng tiêu thụ trong cả năm, để đảm bảo nguồn cung và ổn định giá đường trong nước, Bộ NN&PTNT nhất trí với kiến nghị của Hiệp hội Mía đường Việt Nam đề nghị Bộ Công Thương trình Chính phủ cho tạm trữ 200 nghìn tấn đường với thời gian 6 tháng.
Ngoài ra, do hiện nay giá đường bán trên thị trường cao hơn rất nhiều so với giá bán ra của các nhà máy nên Bộ NN&PTNT cũng đề nghị Bộ Công Thương tăng cường rà soát, kiểm tra hệ thống phân phối đường cũng như có kế hoạch xây dựng, kiểm soát chuỗi phân phối để đảm bảo giá đường trên thị trường tương ứng với giá bán của nhà máy, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng…/.
Nguyễn Tiến Dũng
|