|
(VEN) - Xuất khẩu (XK) tháng 6/2009 ước đạt 4,7 tỷ USD, nhỉnh hơn tháng trước gần 300 triệu USD, không bõ bèn để bù đắp sự thâm hụt suốt 5 tháng qua. Kết cục 6 tháng đầu năm 2009 XK được 27,6 tỷ USD, bằng 89,87% cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, khối doanh nghiệp (DN) có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài suy giảm thấp hơn mức suy giảm chung (-7,59% so với -11,13%).
Sự sụt giảm là khó tránh khỏi vì số lượng, giá cả một số mặt hàng XK chủ lực của Việt Nam vẫn đang ở thế bất lợi. Các thị trường chính như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản… vẫn chưa được khôi phục, giảm nhập khẩu (NK) từ nước ta từ 6-10%.
Tuy vậy, trong khó khăn vẫn loé lên những hy vọng. Có 5 nhóm - mặt hàng tăng từ 2-633%. XK gạo, tuy có sự cố “Kiên Giang”, song trên bình diện chung được nhìn nhận là khả quan với khối lượng lớn nhất từ trước đến nay và giá cũng đạt được mức khích lệ, khiến mới 6 tháng đầu năm mà kim ngạch đạt 1,8 tỷ USD, vượt xa cả năm 2007 (1,4 tỷ USD) và gần đạt chỉ tiêu năm 2009 (1,950 tỷ USD). XK sắn & sản phẩm từ sắn có mức tăng ấn tượng (97,21%) chứng tỏ tiềm năng của mặt hàng trước đây ẩn mình trong nhóm các mặt hàng khác, nay đĩnh đạc trong danh mục mặt hàng chính, có kim ngạch đáng nể. Riêng đá quý và kim loại quý (chủ yếu là vàng), do có sự chênh lệnh về giá trong nước và giá quốc tế nên đã có mức siêu tăng (633%) song không nói lên điều gì, dù có tháng đã kích tổng kim ngạch vụt lên, khiến ngộ nhận rằng đã xuất siêu (!).
Trong khó khăn về sự sụt giảm một số thị trường lớn, không ít DN vẫn đẩy mạnh XK sản phẩm tới các địa chỉ mà suy thoái kinh tế chưa “hỏi thăm” đến như XK cây cảnh vào Hàn Quốc, mùn dừa, phế thải từ chế biến dừa, vỏ dừa vào Australia, đặc biệt là xi măng sau khi XK sang Mozambique - châu Phi, đã có hợp đồng với Nam Phi, Nam Mỹ và Hoa Kỳ. Quả thanh long tiếp tục vào Hoa Kỳ bằng đường hàng không, cước phí cao, song bù lại là tươi ngon, được giá.
Tháng 6/2009, NK ước đạt 5,9 tỷ USD, tăng 4% so với tháng 5/2009, nhưng chỉ bằng 84,2% tháng 6/2008. Tính chung 6 tháng 2009, NK 29,720 tỷ USD bằng 2/3 cùng kỳ năm ngoái với đa số các nhóm - mặt hàng sụt giảm, chỉ có 4 nhóm - mặt hàng tăng với mức không cao.
Như vậy, 6 tháng đầu năm, nhập siêu 2,1 tỷ USD, bằng 7,6% so với kim ngạch XK. Trong tình thế này, tỷ lệ đó không thể là tín hiệu tích cực, vì XK đang gập ghềnh nhiều bề, còn NK thì lừng khừng vì các DN phải tính toán chi ly mỗi khi “móc hầu bao”.
Thế là, dù chỉ tiêu tăng trưởng đã được hiệu chỉnh, nhiệm vụ XK 6 tháng cuối năm sẽ nặng thêm bởi phải cõng thêm phần thiếu hụt của nửa năm đầu. Trong khi đó, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến khó lường, nhu cầu NK của các thị trường lớn, giá các mặt hàng chưa có dấu hiệu tăng trở lại. Đồng thời, hoạt động XK của nước ta đã được “tiếp đón” những rào cản mới. Hoa Kỳ tiếp tục duy trì thuế chống bán phá giá với cá basa của Việt Nam. Ấn Độ áp thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm đĩa compact có khả năng ghi CD-R. Trung Quốc yêu cầu rau quả phải chứng minh nguồn gốc. Cước phí vận chuyển, tỷ giá đồng ngoại hối diễn biến bất lợi. Giá tiêu dùng trong nước 6 tháng đầu năm tăng 11,86% và còn “lừ lừ tiến”. Tình trạng ách tắc giao nhận hàng tại cảng Sài Gòn từ năm ngoái đến năm nay “đến hẹn lại lên” không khỏi làm DN lo ngại. Các yếu tố đó “hợp sức với nhau” sẽ tác động không thuận đến XK. Vì vậy cần “chụm đầu” tìm giải pháp mạnh, đồng bộ, trong đó có thể là:
Tiếp tục triển khai các giải pháp trong gói hỗ trợ của Chính phủ giúp từng DN, kết hợp với việc huy động mọi nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản nhằm đưa nhanh các dự án vào hoạt động, tập trung các dự án lớn phục vụ trực tiếp mục tiêu tăng trưởng XK nói riêng và kinh tế nói chung. Chú trọng nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh của các mặt hàng XK chủ lực: dệt may, giày dép, thuỷ sản, hàng điện tử... Quan tâm thích đáng đến các ngành phục vụ nông nghiệp, xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật nông thôn, cải thiện đời sống nông dân để tạo nền tảng cho hàng nông, lâm sản XK.
Không ngừng hoàn thiện chính sách, sớm đưa cơ chế mới vào cuộc sống, xử lý nhanh những vướng mắc phát sinh, kiên quyết cải cách thủ tục hành chính, phục vụ DN tốt hơn.
Đẩy mạnh xúc tiến thương mại (XTTM) cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, giúp DN mở thị trường mới, mặt hàng mới để đẩy mạnh XK, NK thiết bị đầu tư chiều sâu. Triển khai Quyết định 80 của Thủ tướng Chính phủ về đổi mới việc xây dựng và thực hiện Chương trình XTTM quốc gia; đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình Thương hiệu quốc gia..., mang lại hiệu quả trước mắt và làm “lưng vốn” cho những năm tiếp sau.
Khẩn trương giải toả các rào cản, đặc biệt là các rào cản mới, hạn chế đến mức thấp nhất tác động tiêu cực của nó.
Nắm bắt kịp thời diễn biến đa chiều; thu thập, phân tích, dự báo thông tin có độ tin cậy cao, phục vụ chỉ đạo điều hành và cung cấp cho các DN./.
Nguyễn Duy Nghĩa
|
Về đầu